AB, Akdeniz ülkeleriyle ilişkilerini “sıfırlamak” istiyor

Orta Doğu

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, AB’nin Akdeniz bölgesiyle ilişkilerini “resetleyerek” eşit ortaklığa dayanan yeni bir işbirliği dönemini başlatmak istediğini açıkladı. Kallas, Akdeniz’e yönelik yeni Pakt’ın, Barselona’da yapılan Bakanlar Toplantısı’nda AB Komisyonunun Akdeniz’den sorumlu üyesi Dubravka Suica ile birlikte tanıtıldığını duyurdu.

Kallas, Ukrayna’daki savaşın oluşturduğu yeni tehdit ortamında Akdeniz’in AB açısından daha da kritik hâle geldiğini belirterek, “Suriye’de rejimin devrilmesinden Gazze’deki savaşa kadar Akdeniz, göreve başladığım günden bu yana dış politika gündemimizin merkezinde yer aldı.” dedi. Ortak güvenlik ve refaha ancak daha güçlü işbirlikleriyle ulaşılabileceğini vurgulayan Kallas, ilişkilerin eşitlik temelinde yeniden yapılandırılması gerektiğini, yeni Akdeniz Paktı’nın da bu dönüşümün parçası olduğunu ifade etti.

Kallas, sürecin eğitim ve kültürle başlayacağını söyleyerek, “Yeni bir Akdeniz Üniversitesi’nin kurulmasından yapay zekâ üretim tesislerine kadar 100’ün üzerinde fikir masada.” diye konuştu. Toplantının ana başlıklarından birinin Gazze’de istikrarın sağlanması olacağını da ekledi.

AB Komisyonu üyesi Suica ise Pakt’ın, bölge halklarına ve ekonomilerine somut faydalar üretmeyi hedeflediğini belirterek, uzun vadeli istikrarın amaçlandığını ifade etti. Suica, kurulması planlanan Akdeniz Üniversitesi’nin yanı sıra Erasmus Plus programının öğrenciler, araştırmacılar ve akademisyenler için genişletileceğini, bunun bir “beyin göçü” değil “beyin dolaşımı” hedeflediğini vurguladı. Ayrıca bir “Gençlik Parlamentosu” oluşturulacağını, işgücü hareketliliğini artırmak için yetenek ortaklıklarının genişletileceğini söyledi.

Suica, teknoloji girişimlerine finansman ve mentorluk sağlayacak bir “startup ekosistemi” kurulacağını, yenilenebilir enerji ve temiz teknoloji alanında “T Med” girişiminin hayata geçirileceğini, Akdeniz’in güneş, rüzgâr ve yeşil hidrojen potansiyelinin değerlendirileceğini aktardı. Düzensiz göçle mücadele, terörle mücadele, radikalleşmenin önlenmesi ve organize suçla mücadelede operasyonel işbirliğinin artırılmasının da Pakt’ın önemli başlıkları arasında olduğunu kaydetti.

Suica, söz konusu girişimlerin önceki Akdeniz gündeminden farklı olduğunu belirterek, “Bu Pakt’ı hayata geçirmek ve uygulanabilir kılmak zorundayız.” ifadelerini kullandı.